Cacao is veel meer dan het ingrediënt waar chocolade van wordt gemaakt.
De bonen van Theobroma cacao bevatten van nature een bijzondere combinatie van flavanolen, mineralen, theobromine en andere plantaardige verbindingen. Juist die rijke samenstelling heeft cacao tot een interessant onderwerp gemaakt binnen onderzoek naar onder andere hart- en vaatgezondheid, cognitieve functie, het darmmicrobioom en healthy ageing.
Bij Wise Rootz zien we cacao daarom niet alleen als iets lekkers. Het is een eeuwenoud voedingsmiddel met een rijke culturele geschiedenis én een fascinerende moderne wetenschap.
Van flavanolen en magnesium tot theobromine en het microbioom: dit zijn 10 eigenschappen die cacao zo bijzonder maken.
Een van de interessantste eigenschappen van cacao is het natuurlijke gehalte aan polyfenolen, waaronder flavanolen zoals epicatechine.
Flavanolen zijn plantaardige verbindingen die uitgebreid worden onderzocht vanwege hun interactie met onder andere onze bloedvaten, stofwisseling en verschillende cellulaire processen.
Cacao behoort tot de voedingsmiddelen die van nature rijk kunnen zijn aan deze verbindingen.
Hoeveel flavanolen uiteindelijk aanwezig blijven, hangt onder andere af van de cacaovariëteit, herkomst en verwerking. Fermentatie, droging en verhitting kunnen allemaal invloed hebben op de uiteindelijke samenstelling.
Juist daarom zijn kwaliteit, herkomst en verwerking zo interessant wanneer je naar cacao kijkt.
Een van de best onderzochte gebieden rondom cacao is de vaatfunctie.
Cacaoflavanolen worden onderzocht vanwege hun relatie met het endotheel: de dunne laag cellen aan de binnenzijde van onze bloedvaten die een belangrijke rol speelt bij het reguleren van de vaatfunctie.
Dit onderzoeksgebied is inmiddels zo ontwikkeld dat de Europese voedselveiligheidsautoriteit EFSA een gezondheidsclaim heeft beoordeeld voor een specifieke dagelijkse hoeveelheid cacaoflavanolen in relatie tot het behoud van normale endothelium-afhankelijke vaatverwijding.
Daarnaast hebben meta-analyses van gecontroleerde studies gekeken naar verschillende cardiometabole markers, waaronder bloeddruk, bloedlipiden en insulinegevoeligheid.
Daarmee behoren hart en bloedvaten tot de interessantste en meest onderzochte gebieden binnen de moderne cacaowetenschap.
Ook onze hersenen zijn afhankelijk van een goede toevoer van zuurstof en voedingsstoffen.
Daarom onderzoeken wetenschappers de relatie tussen cacaoflavanolen, cerebrale bloeddoorstroming en cognitieve functie.
Humane studies hebben onder andere gekeken naar geheugen, aandacht, informatieverwerking en verschillende aspecten van cognitieve prestaties.
Dat maakt cacao bijzonder interessant binnen het groeiende onderzoeksgebied naar de relatie tussen voeding en hersengezondheid.
Pure cacao bevat van nature verschillende mineralen, waaronder magnesium, ijzer, koper en mangaan.
Magnesium is bijvoorbeeld betrokken bij talrijke enzymatische processen en speelt een rol bij de normale werking van spieren en het zenuwstelsel.
Ook koper en ijzer hebben verschillende fysiologische functies in het lichaam.
De exacte hoeveelheid verschilt per cacao en is natuurlijk afhankelijk van hoeveel je ervan gebruikt. Toch laat de natuurlijke mineralensamenstelling mooi zien dat pure cacao nutritioneel veel meer is dan alleen zijn karakteristieke smaak.
Een van de meest karakteristieke stoffen in cacao is theobromine.
Theobromine behoort samen met cafeïne tot een groep verbindingen die methylxanthines worden genoemd.
Hoewel de moleculen aan elkaar verwant zijn, hebben ze niet exact hetzelfde farmacologische profiel. Cacao bevat doorgaans aanzienlijk meer theobromine dan cafeïne.
Deze bijzondere verhouding draagt bij aan het eigen karakter van cacao en maakt theobromine een interessant onderdeel van onderzoek naar de fysiologische effecten van cacao.
Het is bovendien een mooie herinnering aan hoe complex een cacaoboon eigenlijk is: achter die vertrouwde smaak gaat een indrukwekkende verzameling natuurlijke plantenstoffen schuil.
Een bijzonder onderzoeksgebied is de relatie tussen cacao en onze darmbacteriën.
Niet alle polyfenolen uit cacao worden volledig opgenomen in de dunne darm. Een gedeelte reist verder naar de dikke darm, waar het in contact komt met het darmmicrobioom.
Daar kunnen darmbacteriën deze verbindingen omzetten in verschillende metabolieten.
Tegelijkertijd onderzoeken wetenschappers hoe cacaopolyfenolen zelf invloed kunnen hebben op de samenstelling en activiteit van het microbioom.
Dat maakt cacao onderdeel van een fascinerend samenspel:
wij verwerken cacao, maar onze darmbacteriën doen dat óók.
Onderzoek naar deze interactie helpt steeds beter begrijpen hoe plantaardige voeding en het darmmicrobioom met elkaar verbonden zijn.
De polyfenolen in cacao hebben antioxidatieve eigenschappen.
In ons lichaam vinden voortdurend oxidatieve processen plaats. Daarbij kunnen reactieve moleculen ontstaan en beschikt het lichaam tegelijkertijd over uitgebreide eigen systemen om daarmee om te gaan.
Cacaopolyfenolen worden onderzocht vanwege hun interactie met processen die betrokken zijn bij oxidatieve stress en cellulaire bescherming.
Dat onderzoeksgebied is niet alleen relevant voor cacao zelf, maar maakt deel uit van een veel groter wetenschappelijk vraagstuk: hoe kunnen plantaardige voedingsstoffen bijdragen aan de manier waarop ons lichaam met dagelijkse cellulaire belasting omgaat?
Juist de hoge concentratie polyfenolen maakt cacao hierin een interessant voedingsmiddel.
Ook binnen de sportwetenschap heeft cacao de aandacht getrokken.
Onderzoekers hebben cacaoflavanolen bestudeerd in relatie tot onder andere vaatfunctie, doorbloeding, oxidatieve stress, metabolisme en herstel rondom inspanning.
Vooral de combinatie van flavanolen en de effecten die worden onderzocht rondom vaatfunctie maakt cacao vanuit sportfysiologisch perspectief interessant.
Cacao hoeft daardoor niet alleen een rustig ochtend- of avondritueel te zijn. Ook rondom een actieve leefstijl is het een voedingsmiddel met een interessante nutritionele en fysiologische achtergrond.
Healthy ageing — gezond ouder worden — ontstaat door wat we jarenlang herhalen.
Voeding, beweging, slaap, stressmanagement, sociale verbinding en andere leefstijlfactoren spelen daarin allemaal een rol.
En juist binnen dat grotere geheel is cacao interessant.
De combinatie van flavanolen, mineralen, theobromine en andere bioactieve plantenstoffen zorgt ervoor dat cacao wordt bestudeerd binnen verschillende onderzoeksgebieden die relevant zijn voor cardiovasculaire, metabole en cognitieve gezondheid.
Dat sluit nauw aan bij hoe we bij Wise Rootz naar healthspan kijken.
Niet alleen langer leven, maar bewust investeren in de jaren waarin je gezond, energiek en vitaal wilt blijven.
Een dagelijks cacaomoment kan daarin iets heel eenvoudigs zijn: een voedingsmiddel dat je waardeert om zijn samenstelling én een ritueel dat je graag blijft herhalen.
Misschien is dit wel een van de belangrijkste eigenschappen om te begrijpen.
Cacao is geen volledig gestandaardiseerd product.
De genetica van de cacaoboon, bodem, klimaat, fermentatie, droging, verhitting en verdere verwerking hebben allemaal invloed op smaak, aroma en samenstelling.
Een cacao uit Colombia kan daardoor een heel ander karakter hebben dan cacao uit bijvoorbeeld Ecuador, Peru of West-Afrika.
Ook binnen één land bestaan grote verschillen tussen regio’s, variëteiten en productiemethoden.
Daarom besteden we bij Wise Rootz veel aandacht aan herkomst en productie.
Onze cacao komt uit Huila in Colombia, een regio met een rijke cacaocultuur. Waar mogelijk houden we belangrijke stappen van het productieproces zelf in handen, zodat we aandacht kunnen besteden aan de cacao van grondstof tot eindproduct.
Voor ons draait goede cacao daarom om het geheel:
herkomst, verwerking, samenstelling, smaak en het ritueel eromheen.
Misschien is dat uiteindelijk wat cacao zo bijzonder maakt.
Het is tegelijkertijd een eeuwenoud voedingsmiddel, een natuurlijke bron van verschillende plantenstoffen en mineralen én iets wat heel eenvoudig onderdeel kan worden van je dagelijkse routine.
De wetenschap geeft ons steeds meer inzicht in flavanolen, theobromine, mineralen, het microbioom, vaatfunctie en cognitieve gezondheid.
Maar cacao hoeft niet ingewikkeld te worden om bijzonder te zijn.
Een warme kop. Een paar minuten voor jezelf. De geur van pure cacao. En een voedingsmiddel met een geschiedenis die duizenden jaren teruggaat.
Dat is ook hoe we bij Wise Rootz naar cacao kijken:
natuur, wetenschap en ritueel in één dagelijks moment.
Ontdek de ceremoniële cacao van Wise Rootz.
Wil je nog dieper in de wetenschap, samenstelling, herkomst en productie van cacao duiken? Lees dan onze uitgebreide gids Ceremoniële cacao: wat is het, wat zit erin en wat zegt de wetenschap?
Deze informatie is bedoeld voor algemene en educatieve doeleinden en vervangt geen persoonlijk medisch of voedingskundig advies. De besproken wetenschappelijke onderzoeken hebben betrekking op verschillende soorten cacao, cacao-extracten en hoeveelheden; onderzoeksresultaten kunnen daarom niet automatisch op ieder cacaoproduct worden toegepast. Een gezonde leefstijl en gevarieerde, evenwichtige voeding blijven de basis.
